خلاصه فصل: میوز و تولید مثل جنسی

نظر شما درباره ی این مطلب چیست؟ آیا آن را می پسندید؟

مفاهیم کلیدی در خلاصه فصل :
۱)میوز
۲)کروموزوم ها و بیماری
۳)انواع تولید مثل
________________________________________
راهنمای زیست یاد :
۱) علایم ترتیب بندی مطالب : ۱) ، ❶ ، ● ، ▲ ، ■ ، ◆ ، ○
۲) مطالب با رنگ: مطالب فصل کتاب درسی:برای دانش آموزان، مطالب مرتبط از فصل های دیگر کتاب های درسی:برای کنکوری ها، مطالب خارج از کتاب های درسی:برای توضیح بیشتر مطالب
________________________________________

۱)میوز
zist2f774589❶مراحل (به ترتیب):
  ●اینترفاز: همانند سازی DNA و آماده شدن برای تقسیم (مانند میتوز)
  ●میوز I:
    ▲پروفاز I:
      ■قابل رویت شدن کروموزوم های مضاعف شده
      ■تجزیه ی غشای هسته
      ■تشکیل تتراد (حاصل قرار گرفتن کروموزوم های همتا از طول کنار هم و تشکیل ساختاری ۴ کروماتیدی)
    ▲متافاز I: استقرار تترادها در سطح استوایی سلول توسط رشته های دوک
    ▲آنافاز I: جدا شدن کروموزوم های همتا از یکدیگر و حرکت به سوی قطبین سلول
    ▲تلوفاز I: تجمع کروموزوم ها در قطبین سلول و تشکیل غشای هسته
  ●سیتوکینز (در بیشتر جانداران): تقسیم سیتوپلاسم و تولید ۲ سلول
نکته: کروموزوم ها بین میوز I و II همانند سازی نمی کنند چون دو کروماتیدی اند.
  ●میوز II:
    ▲پروفاز II: از بین رفتن غشای هسته و تشکیل رشته های دوک
    ▲متافاز II: قرار گرفتن کروموزوم های دو کروماتیدی در سطح استوایی سـلول و اتصـال بـه رشـته هـای دوک از طریـق سانترومر
    ▲آنافاز II: جدا شدن کروماتیدهای خواهری از هم و حرکت به سمت قطبین سلول
    ▲تلوفازII: تشکیل پوشش هسته و از بین رفتن رشته های دوک
  ●سیتوکینز: تقسیم سیتوپلاسم سلول ها ← تشکیل ۴ سلول هاپلوئید از ۱ سلول دیپلوئید
نکته ی شکل ۷.۱: همان طور که می بینید در ۴ مرحله میوز غشای هسته قابل رویت است.
نکته ی خودآزمایی ۷.۱: با توجه به جدول بیشتر بدانید صفحه ۱۲۴، سگ ۷۸ ،کروموزوم دارد (۲n=78) و همانطور که از صـفحه ی ۱۲۵ بـه یـاد داریـد، خروس هم (۲n=78) بود.
نکته: تفاوت های میتوز و میوز:
  ●میوز در اندام های تولید مثلی انجام می شود ولی میتوز بیشتر در اندام های در حال رشد
  ●کروموزوم ها در میوز بر خلاف میتوز تتراد تشکیل می دهند.
  ●حاصل تقسیم میوز ۴ سلول با نصف تعداد کروموزوم سلول مادری است ولی حاصل تقسیم میتـوز ۲ سـلول دارای تعـداد کروموزوم مشابه با   سلول مادری می باشد.
zist2f74589
عمیق تر یادبگیرید:
ویدیوهای آموزشی : ❶ تقسیم میوز، ❷ویژگی های منحصر به فرد تقسیم میوز، ❸کراسینگ اور، ❹جهت گیری تصادفی کروموزوم ها در طی میوز، ❺مقایسه میوز و میتوز


۲)کروموزوم ها و بیماری
❶کاریوتیپ= تصویری از کروموزوم های در حال تقسیم که بر اساس اندازه و شکل مرتب شده اند.
❷سندرم داون (تری زومی ۲۱):
  ●اثر: عقب ماندگی ذهنی
  ●علت: جدا نشدن یک کروموزوم از همتای خود (با هم ماندن کروموزوم ها) در آنافازI ←
  نتیجه : یک گامت: فاقد آن کروموزوم
            یک گامت: دارای ۲ نسخه از آن کروموزوم —–(لقاح با گامت عادی)—-> تخم حاوی ۳ نسخه از آن کروموزوم
  ●فراوانی بین مادران:
    ▲جوانتر از ۳۰ سال: ۱ مورد در ۱۵۰۰
    ▲بین ۳۰ تا ۳۵ سال: ۱ مورد در ۷۵۰
    ▲بالای ۴۵ سال: ۱ مورد ۱۶ ←چون برخلاف مردان که همیشه اسپرم تازه تولید می کنند همه ی تخمک های زن از هنگام تولد در تخمدان او     قرار دارند.


۳)انواع تولید مثل
❶غیر جنسی:
  ●روش: ۱ والد ← کلون (جانداری که از نظر ژنتیکی درست مانند والد خود است)
  ●مثال ها:
    ▲باکتری ها: تقسیم دوتایی
    ▲آمیب: تقسیم شدن
    ▲اسپیروژیر:
      ■قطعه قطعه شدن (یکی از روش های تولید مثل گروه ی از جلبک ها)
      ■تقسیم سلول های خود
      ■تولید مثل جنسی (در شرایط نامساعد محیطی)
    ▲هیدر:
      ■جوانه زدن
      ■تولید مثل جنسی
❷جنسی:
  ●روش: ۲ والد——(لقاح سلول های هاپلوئید از طرف ۲ والد)—–> فرزندان
  ●بکرزایی (نوعی کلون کردن ویژه از انواع تولید مثل جنسی):
    ▲تعریف: رشد و نمو فرد از تخمک لقاح نیافته ← فرزندان کاملاً شبیه مادر
    ▲علل:
      ■خود باروری: ساخت نسخه ای از روی کروموزوم های خود به جای کروموزوم های پدری ← باروری تخمک ها
      ■برخی پیام های ناشناخته (مثل ترشح هورمون) ← تقسیم تخمک
    ▲جانوران قادر به بکرزایی:
      ■مارهای مسن
      ■قاصدک ها
      ■برخی ماهی ها، سوسمارها و قورباغه ها
      ■زنبور عسل ماده (ملکه) زنبور—–(بکرزایی)——> نر
نکته ی فعالیت ۷.۲: «مخمر نان جانداری است تک سلولی که در محیط های مایع یا مرطوب زندگی می کند.»
نکته ی فعالیت ۷.۳: به این جمله توجه کنید: «تولید مثل جنسی برای جاندارانی که سازگاری زیادی (با محیط) کسب کرده اند، مناسب نیست.» و «بعضی از دارو ها برای گامت های زنان خطر بیشتری دارند تا برای گامت مردان»
عمیق تر یادبگیرید:
ویدیوهای آموزشی : ❻تولید مثل غیرجنسی در هیدر


چقدر یادگرفته اید ؟؟؟
سوال های آموزشی: سوال های نهایی ۹۲ تا ۹۵ فصل میوز و تولید مثل جنسی
تست های آموزشی :۱) تست های غیرترکیبی کنکور ۹۰ تا ۹۵ فصل میوز و تولید مثل جنسی

________________________________________
منابع :
۱) جزوه ی آموزشی زیست شناسی ۲ موسسه گزینه دو
۲) تصاویر : بیولوژی کمپل ویرایش ۱۰ ، بیولوژی بروکر ویرایش ۲
________________________________________
مشارکت در تکامل این مطلب:
زیست یاد همیشه در حال تکامل است و خوب می داند که هیچ اثری بدون اشکال نیست. ایرادهای متنی و مطالبی که به نظر شما نامفهوم هستند و توضیحات بیشتری نیاز دارند را از طریق بخش دیدگاه ها برای ما ارسال کنید تا آنها را در به روز رسانی های بعدی برطرف کنیم.
________________________________________
قدردانی از گردآورنده این مطلب:
اگر این مطلب برای شما مفید بود و از اینکه به آن با کیفیت مطلوب دست یافته اید خرسند هستید. می توانید از طریق کمک به موسسه های خیریه زیر از گردآورنده ی این مطلب قدردانی کنید. یکی از اهداف وب سایت کمک آموزشی زیست یاد کمک به موسسه های خیریه می باشد. لینک کمک به موسسه های خیریه :
help2help5

2 دیدگاه در“خلاصه فصل: میوز و تولید مثل جنسی

دیدگاهتان را بنویسید

نوشتن نشانی وبسایت الزامی نیست. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*لطفا جای خالی زیر را با یک عدد (مثل:3،2،1...) پر کنید تا ثابت شود شما یک ربات نیستید...

زیست یاد را در پیام رسان تلگرام دنبال کنید...عضویت در کانال تلگرامی زیست یاد
+